In het verleden had ik al eens een RDS-monitor aangeschaft. Deze was gebruikt bij een RDS-encoder die inmiddels verkocht is. Maar ik wilde nog wel graag RDS blijven ontvangen. Dus kocht ik opnieuw een RDS-monitor met de planning om deze aan te sluiten op een tuner. Maar, de tuner zelf heeft geen RDS-functie dus moet er een MPX-signaal gevonden worden in de tuner. Een leuk project dus!


De gebruikte RDS-monitor is verkrijgbaar bij Katruud Tronics in Den Helder. Het betreft een display met een besturingsprintje wat via een flatcable met elkaar verbonden is. Op de besturingsprint kun je de helderheid van het display met een potmetertje instellen. Het verdient natuurlijk aanbeveling de RDS-monitor in te bouwen in een mooie behuizing zodat het lijkt op de RDS-manager die Conrad ooit eens verkocht. Het kastje kan op of naast de tuner worden gezet en dankzij de achtergrondverlichting is het display ook in het donker nog goed af te lezen. Je kunt de RDS-monitor zelfs aansluiten op je PC en met behulp van software de RDS uitlezen van elk radiostation dat RDS meestuurt! Cool toch?

De RDS-monitor geeft de volgende zaken weer:

- Tijd of PI-code (in te stellen met een jumper)
- Default en Dynamic PS
- Radiotekst en berichten
- Traffic Announcement (TA)
- Traffic PS

Het MPX-signaal
De RDS-monitor heeft een MPX-signaal nodig om te kunnen werken. Je kunt dus niet even snel de monitor aan een uitgang zetten en verwachten dat het werkt. Als je een oude tuner hebt is het best leuk (en leerzaam) eens te kijken of je dit signaal ergens kunt oppikken. Het is natuurlijk heel erg makkelijk om een schema te hebben van de tuner die je wilt aanpassen. Ik heb hier een klein stereosetje staan van Aiwa met typenummer XR-M100. Dit setje gebruik ik bijna dagelijks om wat muziek te luisteren als ik achter de computer zit.

Het MPX-signaal moet je bij de tuner zoeken. Vaak is de tunerprint een apart printplaatje in je stereosetje. Dit komt omdat het tunergedeelte nogal complex in elkaar zit, afgeschermd moet zijn en dus is het handiger om dat als insteekprintje te produceren wat ook vaak gebeurt. Waar moet je nou precies naar kijken?

In elke tuner zit een decoder. Hier wordt het radiosignaal helemaal omgezet en klaar gemaakt om naar de versterker te gaan. Je stemt af en de decoder doet de rest. In mijn stereosetje zit een LA1837NL IC waarvan je hierboven een schematische afbeelding ziet. Je ziet dat hier alles geregeld wordt om naar je favoriete zender te luisteren. Er wordt getuned (pen 6), gedetecteerd (pen 23 en 24), er wordt onder andere onderscheid gemaakt tussen AM en FM (pen 23 en 24) en tot slot wordt er een audiosignaal uitgestuurd (pen 16 en 17).

Setjes en tuners die géén RDS weergeven, kunnen weldegelijk worden voorzien van een zogenaamde MPX-uitgang. Hiertoe moet je een punt opzoeken wat na de detector valt en vóórdat er verder iets met het signaal gebeurd. Volgens Ruud (van Katruud) kun je rustig wat 'prikken' met een draadje van de RDS-monitor. Ergens zul je wel het MPX-signaal kunnen vinden. Ik wilde echter geen risico nemen en de juiste pen van het IC opzoeken.

Dat is gelukt. Als je goed kijkt en als je de bovenstaande tekst goed gelezen hebt, moet je nu het MPX-signaal zo kunnen vinden. Boven pen 23 en 24 staat duidelijk aangegeven 'DET OUT', oftewel: 'DETector OUT'. Nou, piece of cake, want het MPX-signaal kun je vinden ná de detector! Aangezien pen 23 op bovenstaand schema de FM-detectie is, moet het MPX-signaal hier wel op staan.


INFO! Het is natuurlijk lastig om het MPX-signaal te vinden zonder schema. Hier is een oplossing voor, zelfs als je geen schema van de tuner kunt vinden. Je kunt je stereosetje of tuner open schroeven en opzoek gaan naar de tunerprint. Dit is meestal de print die achter de coaxaansluiting zit. Hier zit vaak een groot IC op gesoldeerd wat ook meteen zal opvallen. Op het IC staat vaak een typenummer. In bovenstaand geval was dat dus LA1837NL, maar in een andere tuner kwam ik een Sanyo chip tegen met nummer LA1851N. Tik dit in op google en er zal ergens wel een datasheet van te vinden zijn in PDF-formaat. In dat sheet staat vaak precies beschreven op welke pen het 'MPX FM DET OUT'-signaal staat. De omschrijving kan anders zijn, maar in elk geval moet je de output van de FM-detector hebben.

Nadat ik heel voorzichtig een draadje aan pen 23 van het IC had gezet, bleek dit te kloppen. De RDS-monitor kwam tot leven en liet alle RDS-teksten keurig zien. Bijna alle (legale) Nederlandse radiostations zenden RDS mee met de uitzendingen in de ether, dus mocht jou kabelmaatschappij geen RDS op de kabel meesturen, dan is er nog niet veel aan de hand maar zul je via een losse antenne de radiozender moeten beluisteren als je tenminste RDS wilt ontvangen.


De tunerprint met daarop de aansluiting voor het MPX-signaal.


Hier zie je dat de monitor prima werkt.

Oke, dat werkte, dus wilde ik het ook helemaal netjes in orde maken. Ik kwam bij Conrad een hele mooie behuizing tegen om de RDS-monitor in te bouwen. Het front van de behuizing is aluminium en de behuizing zelf is van grijs/blauwe kunststof. Bestelnummer: 523925. De frontplaat is 1mm dik en is best makkelijk te bewerken. Tevens had ik nog veel meer nodig zoals afstandsbusjes, plakvoetjes voor onder de behuizing, een miniatuurschakelaar om de monitor aan en uit te zetten en chassisdelen voor pluimstekkers en een cinch-chassis voor de MPX-ingang. De meeste van deze onderdelen had ik nog liggen van voorgaande projecten en bestellingen. Goed, het inbouwen van de RDS-monitor. Een leuke klus!

Eerst goed meten was een vereiste. Ik had maar één poging om het gat te maken, dus dat werd even een precies werkje. Uiteindelijk heb ik wat gaatjes geboord en met een vijl heb ik uiteindelijk een mooie rechthoek in het aluminium kunnen maken.


En hier het resultaat: een prachtig ingebouwd display.

Met behulp van afstandsbusjes van 5mm is het display iets verzonken. Ook de besturingsprint moest worden vastgezet. Dit is gedaan door in de achterzijde van de behuizing twee gaatjes te boren van 3mm. De gaatjes op de print zijn iets kleiner, die heb ik dus even groter moeten maken wat geen probleem was.

Met een draadkniptang heb ik de boutjes afgeknipt zodat alles wat mooier in de behuizing past en de boutjes kunnen nu nooit contact maken met de besturingsprint. Om gebruik te maken van de software op de computer, is er natuurlijk een verbinding noodzakelijk tussen de monitor en de PC. Ik had nog een DB-9 connector liggen die net in de behuizing erbij paste. Met wat boren en vijlen zat ook die connector op de achterzijde, evenals de aansluitingen voor de voeding (12 Volt) en natuurlijk voor het MPX-signaal.


De monitor nadat het inbouwen klaar was.

Op de print van de RDS-monitor zitten een drietal ongebruikte aansluitingen, namelijk LSP3, LSP4 en LSP5. Deze aansluitingen zijn bedoeld voor de DB-9 connector om de monitor met de PC te verbinden.

De aansluitingen zijn:
- LSP3 = Pen 9 (clock)
- LSP4 = Pen 6 (data)
- LSP5 = Pen 5 (ground)

Logischerwijs heb ik dus direct de kabeltjes aan de connector gezet en op de juiste pennen gesoldeerd.

Twee radiozenders die RDS meesturen. Boven zie je de RDS van Radio 538. Links boven zie je PS, de Program Service voorbij komen. Dit is de meest standaard RDS-tekst die iedereen wel zal kennen en regelmatig verspringt. Er kan van alles worden weergegeven zoals de stationsnaam, het weerbericht en zelfs de flitsers worden er op bekend gemaakt. Elk blok is slechts beperkt tot maximaal 8 karakters. Dan zie je rechts de combinatie 83C7 staan. Dat is de PI-code en die code is voor elk station uniek. Op de besturingsprint zit een jumper die je twee opties biedt: mét jumper krijg je de PI-code te zien, zónder jumper krijg je de meegezonden tijd te zien. Nou is mij opgevallen dat de tijd die via de RDS meegezonden wordt, vaak niet klopt. Om die rede heb ik geen extra schakelaar op de behuizing gemaakt om te kunnen switchen, ik wil gewoon altijd de PI-code zien.

Op het moment dat er verkeersinformatie (TA) op de radio te horen is, zal het '-' streepje veranderen in een sterretje (*).

Er wordt overigens veel meer meegezonden met RDS dan je in eerste instantie denkt. Zo wordt dus de tijd en datum meegezonden en nog meer technische informatie waaronder in welk land het station uitzend en of het regionaal, lokaal, nationaal of internationaal bereik heeft. Verder worden er nog alternatieve frequenties meegestuurd en loopt er bij een aantal radiostations ook radiotekst mee. Dit zijn regels met maximaal 64 karakters tekst. Op de linkse bovenstaande foto zie je nog net staan "Arnhem 102.4". Dat is dus een scrollende radiotekst.

Software om dit allemaal te monitoren op de PC is hier gratis verkrijgbaar.
Eenmaal aangesloten op de compoort, ziet het er dan zo uit:

Bovenstaande afbeeldingen zijn screenshots van de software. Op het bovenste screenshot zie je de RDS-informatie van Radio 538, daaronder de RDS-informatie van KissFM. Je ziet bovenaan de signaalsterkte en of er een gesynchroniseerd signaal is. Daaronder zie je dus in welk land en in welke regio er wordt uitgezonden. Net onder het midden van het beeld zie je links de Programma-Service en details of er muziek of spraak uitgezonden wordt en of TA actief is. Verder zie je de datum en de tijd, samen met de PI-code en het PTY-signaal. Helemaal daaronder zie je de radiotekst zie regelmatig verspringt, afhankelijk of het station radiotekst meezend of niet.

Voor de echte RDS-techneuten is er nog veel meer informatie beschikbaar en kun je de hele RDS-datastream bekijken die wordt uitgezonden. In hoog tempo komt alle data binnen en het programma kan dat allemaal keurig verwerken en laten zien in begrijpelijke taal.

Een cinch-chassisdeel is op de achterzijde van het stereosetje gemonteerd en vormt zo de MPX-aansluiting. De mooi ingebouwde RDS-monitor staat op het stereosetje en dankzij de achtergrondverlichting is het display ook 's avonds prima af te lezen.

Deze pagina valt een beetje uit de toon in vergelijking met de andere zelfbouwprojecten, temeer omdat er een RDS-monitor voor nodig is. Ik heb geen aandelen bij Katruud Tronics, ik ben geen doorverkoper van de RDS-monitor, het is puur om te laten zien wat er allemaal mogelijk mee is en hoe het hele spulletje is ingebouwd. Mocht je besluiten een RDS-monitor aan te schaffen, dan zou deze pagina heel erg nuttig kunnen zijn natuurlijk.

Juli 2008


Disclaimer:
Deze pagina is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. Het gebruik van de aangeboden informatie geschied geheel op eigen risico. Ik ben derhalve niet aansprakelijk voor enigerlei schade aan apparatuur, aanverwante zaken of persoonlijk letsel wat ontstaan is door de aangeboden informatie of door het verkeerd toepassen daarvan. Ook ben ik niet aansprakelijk voor alle andere gevolgen die kunnen voortvloeien door het gebruik of het niet goed gebruiken van de aangeboden informatie.

Actuele buien
Verkeersinformatie

Er is/zijn bekend.

Tientje korting hebben?

youfone 150

Krijg direct € 10,= Euro korting als je klant wordt bij Youfone. Tevens steun je deze website als je via de link een bestelling plaatst.

Updates

18 februari 2018
De website is ingekrompen. Veel informatie is verouderd, niet meer van toepassing of wil ik gewoon niet meer online hebben staan.

Statistieken


WeBBuddy Website Monitor
Vimexx webhosting

Wil je een bestelling plaatsen?
Bezoek Vimexx.nl via de banner.
Je sponsort dan namelijk na je aankoop ook deze website.

X

Right Click

Sorry, no right click allowed.
Helaas, de rechtermuisknop-functie is gedeactiveerd.